قیر چیست

قیر ماده‌ای است سیاه رنگ و خمیری  شکل که در عایقکاری رطوبت و ساخت آسفالت کاربرد دارد.

قیر انواع گوناگونی دارد که هریک از انواع آن، دارای کاربرد خاصی است. قیر از مشتقات نفت است.

قیر ماده‌ای هیدروکربنی است به رنگ سیاه تا قهوه‌ای تیره که در سولفید کربن و تتراکلرید کربن کاملاً حل می‌شود.

قیر در دمای محیط، جامد  است. اما با افزایش دما، به حالت خمیری درمی‌آید و پس از آن مایع  می‌شود.

کاربرد مهم قیر به علت وجود دو خاصیت مهم این ماده است:

۱- نفوذناپذیری در برابر آب.

۲- چسبندگی.

 

 

قیر معمولاً از تقطیر  نفت خام  به دست می‌آید. چنین قیری قیر نفتی یا قیر تقطیری  نامیده می‌شود.

قیر نفتی محصول دو مرحله تقطیر نفت خام در برج تقطیر  است. در مرحله نخست تقطیر، مواد سبک مانند بنزین  و پروپان  از نفت خام جدا می‌شوند.

این فرایند در فشاری نزدیک به یک اتمسفر (واحد) انجام می‌شود.

در مرحله دوم نیز ترکیبات سنگین مانند گازوئیل  و نفت سفید خارج می‌شوند.

این فرایند در فشاری نزدیک به خلاء صورت می‌پذیرد. در نهایت مخلوطی از ذرات جامد بسیار ریز به نام آسفالتن

باقی می‌ماند که در ماده سیال گریس‌مانندی به نام مالتن غوطه‌ور است.

اما برخی از انواع قیر در طبیعت و در اثر تبدیل تدریجی نفت خام و تبخیر مواد فرار آن در اثر گذشت سال‌های بسیار زیاد به دست می‌آید.

چنین قیری، قیر طبیعی نامیده می‌شود و دوام آن بیشتر از قیرهای نفتی است.

چنین قیری ممکن است به‌صورت خالص در طبیعت وجود داشته باشد (قیر دریاچه‌ای)

مانند دریاچه قیر بهبهان ایران و دریاچه قیر تیرینیداد آمریکا، یا از معادن استخراج شود.

 

قیرهای نفتی

قیرهای نفتی، قیرهای جامد و نیمه جامدی هستند که به‌طور مستقیم از تقطیر نفت خام و یا با عملیات اضافی دیگر

نظیر دمیدن هوا به دست می‌آیند. قیر نفتی بازمانده یا ته‌مانده سنگین تقطیر نفت خام است.

میزان قیر نفت خام از صفر تا بیش از نیمی از آن متغیر است. به‌علاوه قیرهای بدست آمده از منابع مختلف

می‌توانند تفاوت‌های زیادی داشته باشند. بنابراین پالایشگاه‌های تولیدکننده قیر باید نفت خام خود را به‌دقت انتخاب کنند

تا به کیفیت قیر اطمینان داشته باشند.

 

 

استحصال مستقیم قیر از نفت خام

تقطیر یک فرآیند اساسی در تصفیه نفت خام است. مرحله اول تقطیر تحت‌فشار اتمسفر انجام‌شده

و به‌طورمعمول شامل حرارت دادن نفت خام تا دمای حدود ۶۵۰ تا ۸۰۰ درجه فارنهایت

و سپس تزریق آن به داخل یک ستون جداسازی است. بدین طریق برش‌های سبک‌تر به‌صورت محصول

بالای برج و ته‌مانده قیری را تحت عنوان ته‌مانده اتمسفریک می‌نامند.

این اولین مرحله در کل فرآیند تصفیه است. بسیاری از نفت‌های خام حاوی درصدهای بالایی از برش‌های با نقطه‌جوش بالا هستند

که نمی‌توان آن‌ها را در یک واحد تقطیر اتمسفریک تقطیر نمود.

برای جداسازی این برش‌ها و تهیه قیر با مشخصه‌های موردنظر از یک برج تفکیک ثانوی که در شرایط خلأ کار می‌کند استفاده می‌گردد.

باقی‌مانده این فرآیند را تحت عنوان قیر استحصال مستقیم می‌نامند.

فرآیند تولید آسفالت به‌وسیله روش تقطیر در خلأ به‌جز نفوذپذیری تأثیر بسیار اندکی روی سایر خواص قیر به‌جا می‌گذارد.

منشأ نفت خام به‌کار رفته نیز تأثیر قابل‌توجهی روی خواص فیزیکی قیر استحصالی دارد.

 

محصول قیر «آقای بازرگان»

 

FavoriteLoadingاضافه کردن به علاقه‌مندی
  نظرات